|
 
a) Sahtecilikten Korunmak İçin Banknotları Tanıyınız
Ülkemizde her yıl binlerce kişi bilmeden aldıkları sahte banknotlar nedeniyle mağdur duruma düşmekte, kanuni takibata ve maddi kayba uğramaktadır.
Banknotlar hakkında yeterince bilgi sahibi olmayan ve incelemeden alan vatandaşlarımızın bu gibi üzücü olaylarla her an karşılaşması mümkündür.
Hakiki banknotlar sizleri korumak amacıyla konulmuş bulunan güvenlik unsurlarını tanıyarak,sahte banknotları hakikilerden ayırabilirsiniz.
b) Sahte Banknotları Nasıl Ayırabilirsiniz?
Vatandaş olarak bizler kalpazanların tuzağına düşerek kanun karşısında suçlu duruma gelmemek için banknotları tanımalı, aldığınız banknotların hakiki olup olmadığı konusunda son derecede emniyet unsurlarıyla donatılmıştır. Gerçek banknotlar dizayn, renk ve baskı yönünden çok net düzgün ve kusursuz görünümdedir.
Gözle dikkatle bakışta kolayca algılanabilecek bu net ve temiz görünüm yanında, elle dokunmak suretiyle yapılacak kontrolde sahte ve gerçek banknotları birbirinden kolayca ayırmak mümkündür.
Gerçek Banknotlarda
Türk Lirası
Emniyet Şeridi: Kesik gümüşi çizgilerden oluşur, ışığa tutulduğunda düz bir hat şeklini alır ve üzerinde “TCMB” harfleri bulunur.
Kabartma Baskı: Rakam, yazı ve bazı desenlerde dokunulduğunda hissedilebilen özel kabartma baskı
Optik Emniyet Unsuru:
Değişik açılardan bakıldığında fark renk yansımaları veren, özel bir mürekkep kabartma unsuru olarak basılmış özel emniyet unsuru.
Filigran: Banknot üzerindeki Atatürk portresinin daha küçük boyutudur
Mikro Yazı: Büyüteçle okunabilen “Bir Milyon” veya “Beş Milyon” gibi para değerini gösterir yazı.
Gizli Görüntü: Kuvvetli ışık altında ve göz hizasında yatay konumda bakıldığında görülebilen 1000000 rakamı
Amblem: Işığa tutulduğunda arka yüzdeki desenle birbirini tamamlayarak oluşan “Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası” amblemi.
Banknotların Hepsinde Bulunan Ortak Güvenlik Unsurları
Banknot Kağıdı: Banknot kağıdı özel olarak imal edilmektedir. Sahte banknotlar ise normal kağıttan yapılmaktadır. Kağıdın görünüm ve kalitesi sahte ile hakiki banknotu ayırmada önemli bir faktördür.
Özel Işığa Duyarlı Seri ve Sıra Numaralar: Özel ışınlı banknot kontrol cihazı altında fosforlu ışık yansıması verirler. Sahte banknotlarda normal mürekkep kullanıldığında bu özellik görülmez.
Renkli Kılcal Lifler: Banknot ültraviyole ışığa tutulduğunda görülebilen kırmızı ve mavi kılcal lifler sadece hakiki banknotlarda bulunmaktadır.
Amerikan Doları
Kabartma Baskı: Banknotun kenar deseni ve rakamlarda kabartma baskı bulunur.
Kılcal Lifler: Banknot zemininde çıplak gözle görülebilen kırmızı ve mavi renkli kılcal lifler vardır.
Portre: Banknotta bulunan portre belirgin çizgileriyle canlılık ve derinlik hissi uyandırır. Sahte banknotta ise portre soluktur ve derinlik hissi uyandırmaz.
Mikro Yazı: Yeni tipte 100 ve 50 dolarlık banknotlarda ortadaki portrenin çevresindeki şeritte büyüteçle görülebilen ‘The United States of America' yazısı bulunmaktadır.
Seri ve Sıra Numarası: Seri numaraları belirli aralıklarla düz bir sıra halindedir. Hazine mührünün basıldığı mürekkep ile aynı renkte basılmıştır.
Emniyet Şeridi: Yeni tipte 100 ve 50 dolarlık banknotlarda ışığa tutulduğunda görülebilen ve üzerinde “USA 100” veya “USA 50” yazıları bulunan emniyet şeridi bulunmaktadır.
Merkez Bankası Mührü: Mührün içindeki banknotu çıkaran eyaletteki Merkez Bankasının kod numarasını gösteren harf bulunmaktadır. Seri ve sıra numaraları da bu mührün içinde bulunan harf ile başlamaktadır.
Kenar Motif: Net ve kesintisiz çizgilerden oluşur. Sahte banknotlarda ise kenar motifi kesintili ve bulanıktır.
Hazine Mührü: Dişli şeklindeki keskin çizgilerden oluşan hazine mührün içindeki motifler net ve belirgin görünümdedir. Sahte banknotlarda ise mühür kırık çizgiler halinde olup net değildir.
EURO BANKNOTLARININ ÖZELLİKLERİ
 
EFEKTİFİN CİNSİ : EURO
KUPÜR BÜYÜKLÜĞÜ : 5
BOYUTLARI : 62x120 mm
TEMEL RENK : Gri
KAĞIT ÖZELLİĞİ : Banknot ultraviyole ışığı emen pamuk esaslı kağıda basılmıştır. Kağıdın içinde ultraviyole ışık altında kırmızı, mavi ve yeşil yansıma veren kılcal lifler bulunmaktadır.
Emniyet Şeridi: Banknotun orta kısmının sol tarafında, üzerinde kupür değeri “5” rakamı ve “EURO ” ibaresi bulunan emniyet şeridi, ışığa tutulduğunda siyah bir hat şeklinde görülmektedir.
Filigran: Banknotun ön yüzünün sol tarafında, arka yüzünün ise sağ tarafında bulunan boş alanda, ön yüzdeki klasik döneme ait geçit motifinin ve kupür değerini gösteren “5” rakamının küçültülmüş filigranı yer almaktadır. Banknot ışığa tutulduğunda filigran her iki yüzden de görülebilmektedir.
ÖN YÜZ: Klasik döneme ait geçit motifi ile 12 adet yıldız motifi yer almaktadır.
Kabartma Baskı: Banknotun sağ tarafında bulunan klasik döneme ait geçit motifi, bu motifin üzerinde büyük puntolarla yazılı 5 rakamı, rakamın solundaki dikdörtgen dikey şekil, üst kenardaki “© BCE ECB EZB EKT EKP 2002” ibaresi ve sol alt taraftaki 5 rakamı ile EURO ibaresi kabartma olarak basılıdır.
Hologram Bant: Banknotun sağ tarafında içinde Euro sembolü ( € ), 12 yıldızın oluşturduğu yuvarlak şekil ve 5 rakamının geçişlerinin yer aldığı hologram bant bulunmaktadır.
Mini ve Mikro Yazı: Sol alt köşedeki EYP? ibaresinin içinde “5” rakamı, bu ibarenin sağ tarafındaki yatay bant ile hologram bandın zemininde bulunan “EUROEYP?” ibaresi mikro harflerle tekrarlanarak yazılı olup, hologram bandın iki kenarı boyunca “EUROEYP?” ibaresi ve bandın kenarındaki boşluklardaki 5 rakamı tek sıra halinde mini yazılı olarak yer almaktadır.
Bütünleşik Görüntü: Banknot ışığa tutulduğunda sol üst köşedeki düzensiz şekiller arka yüzde yer alan şekillerle bütünleşerek banknotun kupür değeri olan 5 rakamını oluşturmaktadır.
Ultraviyole Işık: Avrupa Birliği bayrağının zemini, bunun sağ tarafındaki Avrupa Merkez Bankası Başkanı'nın imzası ile sağ alt tarafta hologram bandın üzerindeki mavi baskılı EURO ibaresi, zeminindeki mavi çizgiler flüoresan yeşil; bayrağın yıldızları, banknotun ortasında yer alan sarı yıldızlar ve banknotun zeminindeki sarı küçük çemberler flüoresan turuncu yansıma vermektedir.
ARKA YÜZ: Köprü motifi ile Avrupa haritası bulunmaktadır.
Mini ve Mikro Yazı: “EUROEYP?” ibaresi; köprü motifinin üstündeki ince şeritte mikro, bu motifinin arka zeminindeki açık mavi alanda mini, sol alt taraftaki gri alanda ise normal yazılıdır.
Optik Değişken Bant: Banknotun ortasında, değişik açılardan bakıldığında görülebilen ve üzerinde Euro sembolü “€” ile “5” rakamının bulunduğu optik değişken bir bant bulunmaktadır.
Seri Sıra Numarası: Sağ üst tarafta siyah ve sol alt tarafta ise koyu gri baskılıdır.
Ultraviyole Işık: Avrupa haritası, köprü, sağ ve sol alt köşelerdeki 5 rakamı, sol alttaki 5 rakamının yanında yer alan EURO EYP? ibaresinin bulunduğu dikdörtgen alan ile bu alanın sağındaki şerit ve sol üst köşedeki 5 rakamının etrafındaki çizgi flüoresan yeşilimsi sarı yansıma vermektedir.
Dolaşıma Çıkarılacağı Tarih: 1 Ocak 2002
 
EFEKTİFİN CİNSİ : EURO
KUPÜR BÜYÜKLÜĞÜ : 10
BOYUTLARI : 67x127 mm
TEMEL RENK : Kırmızı
KAĞIT ÖZELLİĞİ : Banknot ultraviyole ışığı emen pamuk esaslı kağıda basılmıştır. Kağıdın içinde ultraviyole ışık altında kırmızı, mavi ve yeşil yansıma veren kılcal lifler bulunmaktadır.
Emniyet Şeridi: Banknotun orta kısmının sol tarafında, üzerinde kupür değeri “10” sayısı ve “EURO” ibaresi bulunan emniyet şeridi, ışığa tutulduğunda siyah bir hat şeklinde görülmektedir.
Filigran: Banknotun ön yüzünün sol tarafında, arka yüzünün ise sağ tarafında bulunan boş alanda, ön yüzdeki Romanesk dönemine ait geçit motifinin ve kupür değerini gösteren “10” sayısının küçültülmüş filigranı yer almaktadır. Banknot ışığa tutulduğunda filigran her iki yüzden de görülebilmektedir.
ÖN YÜZ: Romanesk dönemine ait geçit motifi ile 12 adet yıldız motifi yer almaktadır.
Kabartma Baskı: Banknotun sağ tarafında bulunan, Romanesk dönemine ait geçit motifi, bu motifin üzerinde büyük puntolarla yazılı 10 sayısı, bunun sol tarafındaki dikey şekil, üst kenardaki “© BCE ECB EZB EKT EKP 2002” ibaresi ve sol alt taraftaki 10 sayısı ile EURO ibaresi kabartma olarak basılıdır.
Hologram Bant: Banknotun sağ tarafında içinde Euro sembolü (€), 12 yıldızın oluşturduğu yuvarlak şekil ile 10 sayısının geçişlerinin yer aldığı hologram bant bulunmaktadır.
Mini ve Mikro Yazı: Sol alt köşedeki EYP? ibaresinin içinde “10” sayısı, bu ibarenin sağ tarafında 2 satır halinde ve geçit motifinin orta kısmındaki ince şerit ile hologram bandın zemininde yazılı olan “EUROEYP?” ibaresi mikro; hologram bandın iki kenarı boyunca “EURO10EYP?” ibaresi ve bandın dışındaki boşluklardaki "10" sayısı ile banknotun üst kısmında yer alan çizgili şeritte ve orta üst taraftaki yıldızın içinde “EUROEYP?” ibaresi mini yazılı tekrarlanarak yer almakta olup, hologram bandın alt kısmında kırmızı çizgili şeritte 2 satır halinde “EUROEYP?” ibaresi normal puntolarla yazılıdır.
Bütünleşik Görüntü: Banknot ışığa tutulduğunda sol üst köşedeki düzensiz şekiller arka yüzde yer alan şekillerle bütünleşerek banknotun kupür değeri olan 10 sayısını oluşturmaktadır.
Ultraviyole Işık: Avrupa Birliği bayrağının zemini, bunun sağ tarafındaki Avrupa Merkez Bankası Başkanı'nın imzası ve sol alt taraftaki EYP? ibaresinin sağ tarafındaki mavi renkli yazılar ile ince mavi şerit flüoresan yeşil; bayrağın yıldızları, banknotun ortasında yer alan turuncu çizgili şekil ile sarı ve turuncu yıldızlar ve banknotun zeminindeki küçük çemberler flüoresan turuncu yansıma vermektedir.
ARKA YÜZ: Köprü motifi ile Avrupa haritası bulunmaktadır.
Mini ve Mikro Yazı: “EUROEYP?” ibaresi; köprü motifinin orta alt kısmında üç satır halinde ve sol alt taraftaki EYP? ibaresinin sağ tarafına doğru şeritler halinde mini, “EURO10EYP?” ibaresi ise sol alt taraftaki gri alanda normal puntolarla tekrarlanarak yazılıdır.
Optik Değişken Bant: Banknotun ortasında; değişik açılardan bakıldığında görülebilen ve üzerinde Euro sembolü "€ " ile "10" sayısının bulunduğu optik değişken bir bant bulunmaktadır.
Seri Sıra Numarası: Sağ üst tarafta siyah ve sol alt tarafta ise koyu kahverengi baskılıdır.
Ultraviyole Işık: Avrupa haritası, köprü, sol alt köşedeki 10 sayısı, bu sayının yanında yer alan “EURO EYP?” ibaresinin bulunduğu dikdörtgen alan ile bu alanın sağındaki şerit, sağ alt köşedeki 10 sayısı ile bu sayının solundaki “EURO EYP?” ibaresi ve sol üst köşedeki 10 sayısının etrafındaki çizgi flüoresan yeşilimsi sarı yansıma vermektedir.
Dolaşıma Çıkarılacağı Tarih: 1 Ocak 2002
Sahte Banknotla Karşılaştığınızda Ne Yapmalısınız?
Türk ceza Kanununa göre ödemeyle ilgili sahte bir belgeyi hakiki zannıyla alan kişi ve kuruluşlar, bunları nereden ve nasıl aldıklarını mümkün olan en iyi şekilde tarif etmek suretiyle üç gün içinde emniyet makamlarına teslim etmekle yükümlüdürler.
Bu nedenle sahte parayla karşılaştığınızda;
Sahte parayı aldığınız kişiye kesinlikle iade etmeyiniz.
Şahsın eşkaline ilişkin bilgileri, mümkünse kimlik bilgilerini, varsa otosunun plakasını ve benzeri özellikleri tespit ediniz.
Şahsı mümkün mertebe oyalayınız.
Sahte parayı güzel bir şekilde muhafaza ediniz ve sadece gelecek görevlilere teslim edin.
Sanık durumuna düşme korkusuyla yada ‘Bana ne' düşüncesiyle hareket ederek pasif kalmayınız. Olayı ve olay sonrası oluşan zararı sineye çekmeyiniz.
Yapacağınız bir ihbarın, aranan bir kişi veya şebekenin veya büyük bir olayın faillerinin ortaya çıkartılmasına yardımcı olabileceğini unutmayınız.
En kısa sürede 155 Polis İmdatı veya en yakın polis birimini olaydan haberdar ediniz.
KREDİ KARTI SAHTEKARLIĞI
 
Ekonomimizde izlenen serbestleşme ve dışa açılma politikaları sonucu farklılıklaşan ve artan talebini karşılamak, uluslararası piyasalara benzeşme ve uyum sağlama çalışmaları sonucu bankacılık sektöründe bilgisayar kullanımının artmasına sebep olmuştur. Bunun sonucu olarak da nakit paraya dayanan ödeme sisteminden kartla ödeme sistemine geçiş sağlanmıştır.
Kredi Kartı Sahteciliği
01- Kart yeniden imal edilir,
02- Gerçek kartların üzerinde değişiklik yapılır,
03- Boş plastik kartlar kullanılır,
04- İşyerinde satış belgesi çoğaltılarak para tahsil edilir,
05- Gerçek satış belgeleri üzerinde tahrifat yapılarak sahte bir isim veya başka bir şahsın ismiyle müracaat edilerek kart alınır,
06- Mektup veya telefon ile yapılan siparişlerde sahtekarlık yapılır,
07- Postadan kartların çalınması ve kullanılması sonucu sahtekarlık yapılır.
Sahte Kartlar Nasıl Tespit Edilir
01- İşyeri bilgisi dahilinde veya iyi niyetle kabul edilir,
02- Kart hamilinin itirazı sonucu tespit edilir,
03- İşyerinin yapması durumunda, yüksek işlem tutarları ve işlem sayısı, sık aralıklarla işlem, sürekli yüksek tutarlı organizasyon belge sonucu tespit edilir,
04- Emboss karakterlerde bozukluk, kayma sonucu tespit edilir.
Kredi Kartı Kabul Eden İşyerlerinde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
01- Alış veriş yapan kart hamilinin kimliğini kontrol edin,
02- Kredi kartının arkasındaki imza ile slipin arkasındaki alış veriş yapan şahsın imzasını kontrol edin.
03- Kartın güncel BUL'da olup olmadığını kontrol edin. Kart hamiline satış belgesinin bir kopyasını verin.
Kredi Kart Hamillerinin Alış Veriş Yaparken Dikkat Edeceği Hususlar
01- Ödeme kartınızın gözünüzün önünde kullanılmasına dikkat edin,
02- İmzaladığınız slipin gerçek alış verişe ait olup olmadığını kontrol edin,
03- Kredi kartınızla alış veriş yaparken kimliğinizi göstererek alış veriş yapın Bu sizin lehinize bir işlemdir,
04- Ödeme kartınızı yitirdiğinizde veya çaldırdığınızda derhal bankanıza bildirin.,
05- Ödeme kartlarınızın arkasına şifrenizi yazmayın ve şifrenize hiç kimseye söylemeyin. |
|
